x
logo

Krajowy System Elektroenergetyczny

Jak działa KSE – czyli jak energia elektryczna dociera do odbiorców?

Krajowy System Elektroenergetyczny (KSE) to urządzenia do wytwarzania, przesyłu i rozdziału energii, które są ze sobą powiązane i tworzą sieć zapewniającą bezpieczeństwo elektroenergetyczne Polski.

W naszym kraju rolę operatora systemu przesyłowego pełni spółka skarbu państwa Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA. Spółka zarządza 269 liniami o łącznej długości 14 692 km oraz 107 stacjami najwyższych napięć. PSE SA od wielu lat realizuje ogólnopolski program modernizacji i rozwoju Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Istniejący system powstał w znacznej mierze w połowie XX wieku i wymaga w dużej części modernizacji. Co więcej – w tym czasie znacząco wzrosło zapotrzebowanie na energię elektryczną. Eksperci są zgodni, że w Polsce szczególnie brakuje infrastruktury obsługującej najwyższe napięcia 400 kV, które zapewniają najmniejsze straty przy przesyle energii elektrycznej, jednocześnie pozwalając zmniejszyć koszty wytwarzania energii elektrycznej, co ma istotny wpływ na ceny prądu.

Dostarczenie energii elektrycznej do gospodarstw domowych jest możliwe dzięki właściwemu funkcjonowaniu rozległego systemu przesyłu energii, czyli systemu stacji i linii elektroenergetycznych o różnych napięciach.

W uproszczeniu, cały proces od momentu wytworzenia do dostarczenia energii odbiorcy wygląda następująco:

  • elektrownie produkują energię, po czym w stacjach SN/NN (średnich napięć / najwyższych napięć) podwyższa się jej napięcie w celu przesłania na duże odległości
  • liniami najwyższych napięć (NN, w Polsce 220 i 400 kV) – m.in. linią 220 kV Rogowiec – Pabianice, przesyła się energię do lokalnych stacji NN/WN (najwyższych napięć / wysokich napięć), gdzie napięcie zmniejszane jest do 110 kV
  • liniami wysokich napięć (WN, w Polsce o napięciu 110 kV) przesyła się energię na odległości nie przekraczające kilkudziesięciu kilometrów do stacji WN/SN
  • liniami średnich napięć (SN, w Polsce o napięciach 10, 15, 20 lub 30 kV) energia przesyłana jest do typowych transformatorów słupowych SN/nn
  • liniami niskiego napięcia (nn – najniższych napięć, 400 i 230 V) energia przesyłana jest do końcowych odbiorców (np. gospodarstw domowych)

Ponieważ nie ma możliwości magazynowania energii elektrycznej, w każdym momencie ilość energii wytwarzanej w elektrowniach musi być równa energii zużywanej przez odbiorców. Dlatego system elektroenergetyczny musi być zdolny do zmiany kierunków i ilości przesyłanej energii. Jest to możliwe dzięki licznym połączeniom pomiędzy elektrowniami, stacjami elektroenergetycznymi oraz grupami odbiorców energii. Im taka sieć jest bardziej rozbudowana, tym system jest bezpieczniejszy i zapewnia większą stabilność w dostawie prądu dla odbiorców.

Co to jest stacja elektroenergetyczna?

Stacja elektroenergetyczna to, oprócz linii, jeden z najważniejszych elementów systemu przesyłu energii elektrycznej. To właśnie na stacji możliwa jest zmiana napięcia przesyłanej energii elektrycznej na wyższe, co pozwala rozprowadzać ją liniami przesyłowymi na teren kraju; lub na niższe – w celu zaopatrzenia lokalnych sieci dystrybucyjnych. Stacje łączą zatem pracujące na różnym napięciu elementy całej sieci i dystrybuują energię.

Stacje elektroenergetyczne odpowiadają więc za:

  • Transformację napięcia – polegającą na zmianie napięcia panującego w sieci wysokiego napięcia, które jest odpowiednie do przesyłania energii elektrycznej na duże odległości, na napięcie niskie, do którego dostosowane są urządzenia zasilane energią elektryczną. W sieci elektroenergetycznej zmiana napięcia zachodzi kilkustopniowo w stacjach transformatorowych.
  • Rozdział energii elektrycznej – polegający na rozdziale energii elektrycznej bez zmiany jej napięcia. Stacja pełni zatem funkcję rozdzielczą: otrzymuje energię elektryczną z jednego źródła, a następnie energię o tym samym napięciu przesyła wyprowadzonymi z niej liniami.